اصولاً از نظر تقسیم بندی، منابع تأمین آب به دو بخش منابع آب سطحی و زیرزمینی تقسیم می شود.در خصوص منابع آب سطحی باید عنوان کرد که به لحاظ سهولت دسترسی، نگاه چندان مثبتی به آن نمیشود و تقریباً شاید بدلیل هزینههای بالای کنترل آن و یا اشتراکی بودن بین سهم بران و حقابه بران  در سبد مصرف حایز اهمیت نمیباشد و اشخاص نگاه مسئولانه ای به آن ندارند و این در صورتیست که اکثر تمدنهای بشری، شهر ها و روستاها از ابتدا در حاشیه رودخانهها، مسیلها و حتی در محل فوران و خروجی چشمه ها تشکیل شدهاند.اکثر شهرها و روستاههای استان مرکزی نیز در حاشیه رودخانه قره چای ، قمرود ، مزلقان ، کرهرود، وسرود و ....شکل گرفته وگسترش یافتهاند؛ بطوریکه از مرکز یا حاشیه تمام شهرهای استان رودخانه ها جاری و ساری بودهاند و اکثر روستاههایی که فاقد سکنه شده اند تقریبا مناطقی هستند که با مشکل بی آبی، کمآبی و از بین رفتن منابع آب روبرو شده اند.استان مرکزی با ریزش متوسط سالانه 286 میلیمتر، از منابع آب سطحی مناسب جهت استفاده برای کشاورزی مخصوصاً در  فصل بهار برخوردار است که متأسفانه با افزایش روند حفر چاههای عمیق و کاهش سطح آب زیرزمینی تقریباً اکثر رودخانههای استان بصورت فصلی شدهاند و این موضوع باعث بروز مشکلاتی شده است... یعنی آبی که در قدیم الایام به راحتی و سهولت و ثقلی و بدون استفاده از سوخت در اختیار کشاورزان قرار می گرفت اکنون باید توسط انرژی از اعماق زمین به سمت بالا هدایت شود.در طی سالهای گذشته و جهت تأمین آب، کنترل منابع و تغذیه مصنوعی دشتها  در استان مرکزی تعداد زیادی تأسیسات از قبیل سد، شبکه آبیاری، بند های انحرافی و تغذیه مصنوعی احداث شده است که از جمله این تأسیسات مهم، سدهای ساوه و کمال ص

مهدی مردیان - پژوهشگر هیدرولوژی محیطزیست و دانش آموخته دکتری آبخیزداری از دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریلیلا رنجبر لاری - فارغ التحصیل کارشناسی ارشد محیط زیست، دپارتمان عمران، محیط زیست و معماری، دانشگاه پادووا، پادووا، ایتالیامنبع: دومین کنفرانس بین المللی و پنجمین کنفرانس ملی صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست- 1400 چکیده مقاله:با توجه به اهمیت منابع آب زیرزمینی دشت اراک برای فعالیتهای بخش کشاورزی، صنعت و محیط زیست، در این پژوهش به ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی در دشت اراک پرداخته شد. در مرحله اول با استفاده از داده های پارامترهای کیفی ۵۸ چاه با استفاده از شاخص WQI شرایط کیفی آب بر اساس کلاسهای تعریف شده برای هر چاه مشخص شد. سپس با استفاده از ابزار تحلیلگر زمین آمار، نقشه پهنه بندی شاخص کیفیت آب دشت اراک تهیه شد. در مرحله بعد با استفاده از آزمون ناپارامتریک من-کندال، روند تغییرات زمانی پارامترهای pH،EC و TDS که در بیشتر مطالعات مبنای تحلیل کیفی آب هستند، در دوره آماری ۱۳۸۲-۹۶ بررسی شد. نتایج نشان داد بیشترین مساحت کلاس نامناسب شاخص کیفی آب زیرزمینی در دشت اراک مربوط به محدوده تالاب میقان به ویژه شرق تالاب است. در این بخش بیشترین تمرکز جمعیت و فعالیتهای کشاورزی و صنعتی وجود دارد که حاکی از تاثیر عوامل انسانی در کیفیت منابع آب منطقه است. همچنین ارزیابی تغییرات زمانی نشان داد مقادیر اسیدیته به طور معنیدار کاهش یافته است؛ اما تغییرات هدایت الکتریکی و کل مواد جامد معلق علیرغم افزایش، معنیدار نبودند.کلیدواژه ها: کیفیت آب، زمین آمار، آزمون من- کندال، دشت اراک + نوشته شده در شنبه بیست و سوم مرداد ۱۴۰۰ ساعت 18:33 توسط مهدی مردیان &nbs

مقایسه و ارزیابی مدلهای هوشمند و زمینآمار بهمنظور تحلیل تغییرات مکانی کیفیت آب زیرزمینی (دشت کمیجان)1- مه نوش مقدسی*،  2- مهدی مردیان، 3- محسن پارسا1- دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه اراک؛ 2- دانش آموخته دکتری آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری؛ 3- دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آب دانشگاه اراکپژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز، 12(24)، 64-54.چکیده مبسوطمقدمه و هدف: امروزه با توسعه بخش شهری، صنعتی و کشاورزی استفاده از آبxadهای زیرزمینی اهمیت بیشتری یافته است. بنابراین پایداری و توسعه بهره برداری از آب های زیرزمینی برای انواع مشتریان و اهداف مختلف، امری ضروری است که ویژگی های کمی و کیفی آن مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.مواد و روشxad ها: شبکه عصبی تطبیقی فازی (FANN) و روش زمین آماری مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی برای دشت کمیجان، استان مرکزی، ایران استفاده شده است. ابتدا داده های 36 حلقه چاه از شرکت آب و فاضلاب روستایی جمع آوری شد. سپس با استفاده از انواع نیمه واریوگرام مانند: گوسی، خطی، کروی و همچنین کریجینگ و کوکریجینگ، مدل زمین آماری با استفاده از شاخصهای R2 و RMSE مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس برای مدل شبکه عصبی تطبیقی فازی توابع عضویت مانند: مثلثی، زنگ تعمیم یافته و گاوسی بررسی شد و بهترین مدل با استفاده از شاخصxad های R2 و RMSE تعیین شد.یافتهxadها: با توجه به نتایج R2 و RMSE در مدل های زمین آماری، کروی، خطی و نمایی به ترتیب برای متغیرهای EC، TDS و pH بهترین انتخاب شدند. همچنین بر اساس نیمه واریوگرام، روش کریجینگ عملکرد بهتری نسبت به روش کوکریجینگ برای تمامی متغیرهای مورد مطالعه با ضریب تعیین بالا به ترتیب 0/73، 0/66 و 0/85 برای EC، TDS و pH و کمتر در RM